- ఒక్క ప్రమాదం.. ఒక చిన్న మొక్క.. నాలుగు తరాల తోడ్పాటుతో 3,000 వృక్షాల అభయారణ్యం!
- నారీ శక్తి, వృక్షమిత్ర అవార్డుల తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి ‘పద్మశ్రీ’ గౌరవం.
- ఇసుక భూమిని దట్టమైన అడవిగా మార్చిన 92 ఏళ్ల అజ్ఞాత వీరవనిత స్ఫూర్తిదాయక ప్రయాణం.
Harithamithra Green Heroes Devaki Amma | పర్యావరణ క్షీణతకు వ్యతిరేకంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా సామాజిక ఉద్యమాలు రాకముందే, వాతావరణ మార్పుల ముప్పును ముందే పసిగట్టి తన పెరట్లోనే ఒక సుస్థిరమైన పర్యావరణ వ్యవస్థను సృష్టించారు కేరళకు చెందిన కొల్లక్కాయిల్ దేవకి అమ్మ (Kollakkal Devaki Amma). పర్యావరణంపై ఆమెకున్న ప్రేమ ఆమె ఇంటి చుట్టూ ఉన్న ఐదు ఎకరాల బీడు భూమిని నేడు ఒక దట్టమైన అడవిగా మార్చాయి. నిరంతర కృషితో దశాబ్దాలుగా సాగిన ఆమె హరిత ప్రయాణాన్ని గుర్తిస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమెను దేశ అత్యున్నత పౌర పురస్కారాలలో ఒకటైన ‘పద్మశ్రీ’ (Padma Shri) అవార్డుకు ఎంపిక చేసింది.
ఒక ప్రమాదం.. జీవితాన్నే మార్చిన మలుపు!
చిన్నతనం నుంచే తాతగారైన నాటు వైద్యుడి ప్రభావంతో ప్రకృతిపై ప్రేమను పెంచుకున్న దేవకి అమ్మకు, వ్యవసాయ కుటుంబంలోకి కోడలిగా వెళ్లాక మట్టితో అనుబంధం మరింత బలపడింది. అత్తగారితో కలిసి వరి సాగులో చురుగ్గా పాల్గొనే దేవకి అమ్మ జీవితం 1980లో ఒక ప్రమాదంతో ఊహించని మలుపు తిరిగింది. కాలికి తీవ్ర గాయం కావడంతో దాదాపు మూడేళ్ల పాటు ఆమె మంచానికే పరిమితం కావాల్సి వచ్చింది.
సాంప్రదాయ వ్యవసాయం చేయలేని స్థితిలో.. 1983లో ఆమె తన పెరట్లో నాటిన ఒక చిన్న మొక్క, నేడు 5 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ‘కొల్లక్కల్ తపోవనం (Kollakkal Tapovan) అనే పచ్చని అడవిగా రూపాంతరం చెందుతుందని ఆమె కూడా ఊహించలేదు.
నాలుగు తరాల హరిత ఉత్సవం!
దేవకి అమ్మ సంకల్పానికి ఆమె భర్త, విశ్రాంత ప్రధానోపాధ్యాయుడైన దివంగత ఎం.కె. గోపాలకృష్ణ పిళ్ళై అండగా నిలిచారు. ప్రతిరోజూ ఆమె కోసం కొత్త విత్తనాలు, మొక్కలు తెచ్చిచ్చేవారు. కాలక్రమేణా ఈ హరిత యజ్ఞంలో ఆమె పిల్లలు, మనవళ్లు, ముత్తాతలు భాగస్వాములయ్యారు. తిరువనంతపురం ఇంజనీరింగ్ కళాశాల పర్యావరణ విభాగం మాజీ అధిపతి అయిన ఆమె కుమార్తె ప్రొఫెసర్ డి. తంకమణి మాట్లాడుతూ.. “పాఠశాల సెలవుల్లో మనవలు, మనవరాళ్లు ఇక్కడికి వచ్చి కొత్త మొక్కలు నాటుతారు. మా ఇంట్లో మొక్కలు నాటడం అనేది ఒక పండుగలా సాగుతుంది” అని గర్వంగా చెప్తారు. ఈమె స్ఫూర్తితోనే ఒక మనవడు ఏకంగా ‘వృక్షశాస్త్రం’ (Botany) అభ్యసించడం విశేషం.
| అంశం | అడవి యొక్క ప్రత్యేకతలు |
| మొత్తం విస్తీర్ణం | 5 ఎకరాలు (అలప్పుజ జిల్లా, కేరళ) |
| వృక్షాల సంఖ్య | 3,000 కంటే ఎక్కువ చెట్లు |
| రకాలు & జాతులు | చందనం, టేకు, మహాగని, వెదురు, లక్ష్మీ థారు, చైనీస్ ఆరెంజ్ వంటి అరుదైన, ఔషధ మొక్కలు. |
| ఫలసాయం | పండ్లు, కూరగాయలు, పువ్వులను ఇచ్చే 200 కంటే ఎక్కువ రకాల వృక్షాలు. |
| వన్యప్రాణుల ఆశ్రయం | నెమళ్లు, కోతులు, అముర్ ఫాల్కన్, బ్లూత్రోట్, ఎమరాల్డ్ డవ్ వంటి అరుదైన పక్షులు. |
పూర్తిగా సేంద్రియ పద్ధతులు – కార్బన్ ఉద్గారాలకు చెక్!
తీరప్రాంత ఇసుక భూమిని సారవంతమైన అడవిగా మార్చడానికి దేవకి అమ్మ కేవలం పచ్చి సేంద్రియ ఎరువులను మాత్రమే ఉపయోగించారు. ప్రకృతే స్వయంగా ఎదిగేలా సహజ వాతావరణాన్ని కల్పించారు. నీటి సమస్యను అధిగమించడానికి అడవిలోనే చిన్న చెరువులు, చిత్తడి నేలలు మరియు వర్షపు నీటి నిల్వ సౌకర్యాలను ఏర్పాటు చేశారు. “మా కుటుంబం గత నాలుగు దశాబ్దాలుగా చెట్లను నాటడం ద్వారా కార్బన్ ఉద్గారాలను రద్దు చేస్తోంది. పర్యావరణ కాలుష్యాన్ని అరికట్టడానికి ఒక చెట్టును నాటడమే అత్యంత ప్రభావవంతమైన మార్గం” అని దేవకి అమ్మ బలంగా నమ్ముతారు.
అవార్డుల పంట.. రాష్ట్రపతి ప్రశంసలు
ప్రస్తుతం 92 ఏళ్ల వయస్సులోనూ ప్రకృతితో అనుబంధాన్ని వీడని దేవకి అమ్మ, అడవిలో ప్రతిరోజూ నడుస్తూ వృక్షాలతో సంభాషిస్తారు. పర్యావరణ పరిరక్షణలో చేసిన విశేష కృషికి గాను దేవకి అమ్మకు అనేక జాతీయ పురస్కారాలు లభించాయి. భారత మాజీ రాష్ట్రపతి Ram Nath Kovind కూడా ఆమె సేవలను ప్రత్యేకంగా ప్రశంసించారు.
- పద్మశ్రీ
- నారీ శక్తి పురస్కార్
- ఇందిరా ప్రియదర్శిని వృక్షమిత్ర అవార్డు
- వనమిత్ర అవార్డు
- భూమిత్ర పురస్కార్
ఒక విద్యా కేంద్రంగా తపోవనం
నేడు కొల్లక్కల్ తపోవనం కేవలం ఒక అడవి మాత్రమే కాదు; అది వృక్షశాస్త్రజ్ఞులు, పర్యాటకులు, పరిశోధకులు మరియు విద్యార్థులకు ఒక అద్భుతమైన విద్యా క్షేత్రం. అక్కడికి వచ్చే పిల్లలకు దేవకి అమ్మ ప్రకృతి ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తూ అనధికారిక తరగతులను కూడా నిర్వహిస్తారు. పెట్టుబడిదారీ, ఆధునిక ప్రపంచంలో పర్యావరణ స్పృహ మరుస్తున్న మానవాళికి, తన నిశ్శబ్ద కృషితో పద్మశ్రీ దాకా ఎదిగిన Green Heroes కొల్లక్కాయిల్ దేవకి అమ్మ ఒక సజీవ ఆదర్శం!
