హైదరాబాద్ : వ్యవసాయ భూముల్లో పంట కోతల అనంతరం మిగిలిపోయే అవశేషాలను (Crop Residue Burning) కాల్చివేయడం వల్ల భూసారం, పర్యావరణం మరియు ప్రజారోగ్యంపై తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావాలు పడుతున్నాయని తెలంగాణ రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ సంచాలకులు డా. బి. గోపి ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. తాత్కాలిక సౌలభ్యం కోసం పంట వ్యర్థాలను తగులబెట్టడం వల్ల రైతులకు దీర్ఘకాలంలో భారీ ఆర్థిక నష్టాలు వాటిల్లుతాయని ఆయన హెచ్చరించారు.
వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి ఆదేశాల మేరకు, రాష్ట్రంలోని వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారులు (AEOలు), వ్యవసాయ అధికారులు (AOలు) క్షేత్రస్థాయిలో రైతులకు పంట అవశేషాల దహనం వల్ల కలిగే నష్టాలపై విస్తృత అవగాహన కల్పించాలని సంచాలకులు ఆదేశించారు.
Crop Residue Burning : పంట అవశేషాలను తగులబెట్టడం వల్ల కలిగే నష్టాలు
1. భూసారంపై తీవ్ర ప్రభావం
పంట అవశేషాలను కాల్చడం వల్ల నేలలోని సహజ సిద్ధమైన పోషకాలు నశించిపోతాయి.
- నేలలోని సేంద్రియ కర్బనం, నత్రజని, భాస్వరం, పొటాష్తో పాటు ముఖ్యమైన సూక్ష్మ పోషకాలు కాలి బూడిదవుతాయి.
- భూమికి ఎంతో మేలు చేసే వానపాములు, మిత్ర పురుగులు నశించిపోవడం వల్ల నేల తన జీవసత్తువను కోల్పోతుంది.
- ఫలితంగా భూమి నిస్సారంగా మారి, రాబోయే రోజుల్లో పంట దిగుబడులు క్రమంగా తగ్గుతాయి.
2. పర్యావరణానికి, ఆరోగ్యానికి ముప్పు
పంట వ్యర్థాల దహనం వల్ల వాతావరణంలోకి ప్రమాదకర వాయువులు విడుదలవుతాయి.
- విడుదలయ్యే కార్బన్ మోనాక్సైడ్, మీథేన్ వంటి వాయువులు గాలి కాలుష్యాన్ని పెంచి ఆస్తమా, శ్వాసకోశ సమస్యలకు దారితీస్తాయి. ముఖ్యంగా గర్భిణీలు, చిన్నపిల్లలు, వృద్ధుల ఆరోగ్యంపై ఇది తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.
- పొలాల్లో వచ్చే దట్టమైన పొగ రోడ్లపైకి వ్యాపించి, పొగమంచులా మారి వాహనదారుల దృశ్యమానత (Visibility)ను తగ్గిస్తుంది. దీనివల్ల రహదారి ప్రమాదాలు జరిగే అవకాశాలు ఎక్కువ.
రైతులకు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు – అదనపు ఆదాయం
పంట వ్యర్థాలను తగులబెట్టడానికి బదులుగా క్రింది పద్ధతులను పాటించడం ద్వారా రైతులు అదనపు లబ్ధి పొందవచ్చని డా. బి. గోపి సూచించారు:
| ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతి | లభించే ప్రయోజనం / అదనపు ఆదాయం |
| యాంత్రీకరణ (Mechanization) | రోటావేటర్, శ్రెడర్ వంటి ఆధునిక యంత్రాల ద్వారా పంట అవశేషాలను భూమిలోనే వేసి కలియదున్నాలి. |
| త్వరిత కుళ్ళింపు (Decomposition) | పంట వ్యర్థాలపై యూరియా, సింగిల్ సూపర్ ఫాస్ఫేట్ లేదా వేస్ట్ డీకంపోజర్ను చల్లడం ద్వారా వాటిని త్వరగా సేంద్రియ ఎరువుగా మార్చవచ్చు. దీనివల్ల రసాయన ఎరువుల ఖర్చు తగ్గుతుంది. |
| సేంద్రియ ఎరువుల తయారీ | ఈ వ్యర్థాలను కంపోస్ట్, వర్మీ కంపోస్ట్ (వానపాముల ఎరువు) తయారీకి వాడుకోవచ్చు. |
| ఇతర ఉపయోగాలు | పంట వ్యర్థాలను పశుగ్రాసంగా లేదా తోటల్లో తేమను కాపాడే మల్చింగ్ (Mulching) కోసం ఉపయోగించి అదనపు ఆదాయం పొందవచ్చు. |
ఉల్లంఘిస్తే కఠిన చర్యలు – రూ. 5,000 వరకు జరిమానా
పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం–1986 మరియు తెలంగాణ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన G.O.Ms.No.27 (తేదీ 10-07-2017) ప్రకారం పంట అవశేషాలను బహిరంగంగా కాల్చడం చట్టరీత్యా నేరం. పర్యావరణాన్ని, భూసారాన్ని కాపాడే ఉద్దేశంతో ఇటువంటి నిబంధనలను ఉల్లంఘించే వారిపై రూ. 5,000 వరకు పర్యావరణ పరిహారం (జరిమానా) విధించే నిబంధనలు అమలులో ఉన్నాయని సంచాలకులు స్పష్టం చేశారు.
రైతు నేస్తం కార్యక్రమాల్లో అవగాహన: ప్రతి మంగళవారం నిర్వహించే “రైతు నేస్తం” కార్యక్రమాల్లో పంట అవశేషాల నిర్వహణపై ప్రత్యేక అవగాహన సదస్సులు నిర్వహించాలని క్షేత్రస్థాయి అధికారులను ఆదేశించారు. రైతులందరూ పర్యావరణ పరిరక్షణలో భాగస్వాములు కావాలని, భూమి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకుంటూ సుస్థిర వ్యవసాయం (Sustainable Agriculture) దిశగా అడుగులు వేయాలని డా. బి. గోపి పిలుపునిచ్చారు.
