Human Hair Fertilizer | సాధారణంగా సెలూన్లలో కటింగ్ చేయించుకున్నాక పారేసే మానవ వెంట్రుకలు పర్యావరణానికి ఒక పెద్ద సమస్యగా మారుతున్నాయి. కానీ, ఒక పరిశోధకుడి ఆలోచన ఆ వ్యర్థాలను మొక్కలకు ప్రాణం పోసే ‘గ్రోటీన్’ (Grotein – Liquid Fertilizer) గా మార్చేసింది. పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన పరిశోధకుడు హృతిక్ చేపట్టిన ఈ వినూత్న ప్రయోగం ఇప్పుడు వ్యవసాయ రంగంలో కొత్త విప్లవానికి నాంది పలుకుతోంది.

Human Hair Fertilizer : ఆలోచన పుట్టింది ఇలా..

గోరఖ్‌పూర్‌కు చెందిన హృతిక్, పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం (Hritik Punjab University) లో ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ కమ్యూనికేషన్స్ గ్రాడ్యుయేట్. 2018లో యూనివర్సిటీలో ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణ (Solid Waste Management) ప్రాజెక్టులో పనిచేస్తున్నప్పుడు, జుట్టులో ఉండే రసాయన లక్షణాలు ఆయనను ఆకర్షించాయి.

“జుట్టులో నత్రజని (Nitrogen) పుష్కలంగా ఉంటుంది. రసాయన పరీక్షల తర్వాత దీనిని మొక్కల పెరుగుదలకు ఉపయోగించవచ్చని మాకు అర్థమైంది” అని హృతిక్ వివరించారు.

యూరియా కంటే శక్తివంతం!

బయోటెక్నాలజీ విభాగం ప్రొఫెసర్ కాశ్మీర్ సింగ్ పర్యవేక్షణలో సాగిన ఈ పరిశోధన 2022లో మొదటి ఫలితాన్ని ఇచ్చింది. జుట్టు నుంచి నత్రజని, ప్రోటీన్లను వేరు చేసి, దానికి సహజ ఎంజైమ్‌లను జోడించి ‘లిక్విడ్ ప్లాంట్ గ్రోత్ ప్రమోటర్’ (Natural Plant Growth Promoter) ను అభివృద్ధి చేశారు.

ఇది సాధారణ యూరియా కంటే 11 శాతం ఎక్కువ ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుందని పరీక్షల్లో తేలింది. మానవ శరీరానికి ప్రోటీన్ ఎంత ముఖ్యమో, మొక్కల పెరుగుదలకు ఈ ఎరువులు అంతటి బలాన్ని ఇస్తాయి. మొక్కలపై ప్రయోగించిన కేవలం 1-2 నెలల్లోనే అద్భుతమైన మార్పులు కనిపిస్తాయి.

ఉత్పత్తి ప్రక్రియ – మార్కెటింగ్

హృతిక్ తన స్టార్టప్ కోసం స్థానిక హెయిర్ కటింగ్ సెలూన్లతో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నారు. నెలకు సగటున 50 కిలోల జుట్టును సేకరిస్తున్నారు. 1 కిలో జుట్టు నుండి దాదాపు 3 లీటర్ల ద్రవ ఎరువులు తయారవుతాయి. అంటే 50 కిలోల జుట్టు నుండి 150 లీటర్ల ఉత్పత్తి లభిస్తుంది. ప్రస్తుతం ఇవి 10ml నుండి 100ml సీసాలలో పంజాబ్, చండీగఢ్, ఉత్తరప్రదేశ్ మార్కెట్లలో అందుబాటులో ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా కిచెన్ గార్డెనింగ్, ఇండోర్ ప్లాంట్స్ పెంచేవారికి ఇది గొప్ప వరంగా మారింది.

ఐఐటీ కాన్పూర్ అండ..

ఈ వినూత్న ఆవిష్కరణ (Human Hair Fertilizer) కు ఐఐటీ కాన్పూర్ నుండి రూ. 20 లక్షలకు పైగా నిధులు అందాయి. ఇప్పటికే ఈ ఉత్పత్తికి పేటెంట్ కూడా దాఖలు చేశారు. పారేసే వ్యర్థ పదార్థాల నుంచి సంపదను సృష్టించడమే కాకుండా, రసాయన ఎరువుల వాడకాన్ని తగ్గించడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. వ్యర్థాల నిర్వహణలో ఇదొక కొత్త ఒరవడి. పర్యావరణ హితమైన ఇటువంటి ఆవిష్కరణలు సామాన్య రైతులకు కూడా అందుబాటులోకి వస్తే వ్యవసాయ రంగం మరింత లాభసాటిగా మారుతుంది.

పాఠకులకు ప్రశ్న

మీరు మీ తోటలో లేదా కుండీల్లో పెంచే మొక్కలకు ఎటువంటి ఎరువులు వాడుతున్నారు?

కింద ఉన్న ఆప్షన్లలో మీ సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి లేదా మీ అనుభవాన్ని కామెంట్ రూపంలో మాతో పంచుకోండి:

• A) పూర్తి సేంద్రియ ఎరువులు (పేడ, వర్మీ కంపోస్ట్, వంటింటి వ్యర్థాలు)
• B) మార్కెట్లో దొరికే రసాయన ఎరువులు (యూరియా, DAP మొదలైనవి)
• C) రెండూ కలిపి వాడుతుంటాను
• D) ఇప్పుడు కొత్తగా వస్తున్న ‘గ్రోటీన్’ వంటి వినూత్న ఎరువులను వాడటానికి ఆసక్తిగా ఉన్నాను